Cultureel Café Weert gaat op 17 november verder met aansluitend zondag matinee concerten in het Munttheater.

De andere data die U in dit verband kunt noteren zijn 15 dec, 9feb en 30 mrt. En dan is het inmiddels weer 2014. Zo snel gaat dat dan. Want ook dit seizoen is razendsnel voorbij gegaan met veel onverwachte gasten, verbindingen en verrassende interpretaties van muziek door leerlingen van Rick.

U kunt het volgend seizoen een vergelijkbare aanpak van ons verwachten en mocht U ook iets aan willen vullen! Wij horen het graag.

Scan CCW 7april13Ook de reacties op papier vinden we zeer verrijkend, ‘dus, pak die pen en laat je gaan’. Elke uiting in woord, geschrift of beeld geeft een reflectie weer. Die in een vraaggesprek moeilijk op papier te krijgen is. Recht uit het hart, spreekt nu eenmaal recht tot de ziel.

Cultureel Café Weert is nu een Stichting geworden. En we hebben nu meer mogelijkheden om cultuurprojecten op te zetten die in navolging van deze vorm de verbeelding gaan triggeren. Dat is wat we willen namelijk, onverwachte combinaties, vooruit en terug in de tijd, in de regio en met open blik. Met bevlogen mensen, met beginners en met professionals. Eigenlijk willen we de zaak wat in schwung brengen en genieten van ‘wat er ook gebeurt’. En er gebeurt altijd iets, zo snel als mensen met iets andere ogen gaan kijken.

De tijd binnen ons café is gelimiteerd en wij moeten ons beperken tot de headlines van een persoon of verhaal. Ik ben dan ook zeer blij met geduldig papier en U in de gelegenheid om zelf Uw tijd in te delen.

Hier beneden dan ook integraal het verhaal wat Silv Joosten de laatste keer onmogelijk kon verwoorden voor de microfoon. Silv was erg enthousiast en heeft CCW uitgenodigd om naar Tungelroy te komen om daar een editie in te richten. Wij zullen nog nader het thema en tijd bepalen. Aan stof geen gebrek en beeldmateriaal ook niet want Silv heeft zowat alles in Tungelroy ‘ in the picture’.

Kamp de Wallen. Op de 23e mei 1941 kwam er een verordening uit van de Rijkscommissaris van het bezette Nederlands gebied. Alle Nederlanders, zowel mannen als vrouwen tussen 18 en 25 jaar werden verplicht gesteld tot arbeidsdienst.

Via aanplakbiljetten werd dit in steden en dorpen kenbaar gemaakt. Je werd verplicht om je aan te melden, deed je dat niet en je werd opgepakt. Dan was de kans groot om op transport naar Duitsland gezet te worden, om daar te gaan werken.

De enige mogelijkheid om van de bezetter uit handen te blijven was onderduiken.

Voor de opvang van deze jonge mannen en vrouwen werden in ons land her en der arbeidskampen gebouwd. Zo ook in de Tungeler Wallen, op de plaats waar toen de Burgerwacht uit Weert hun schietterrein had. Ook voetbalclub Olympia uit Tungelroy, de voorloper van onze huidige voetbalclub Crescentia, hadden hier hun voetbalveld. In totaal was het terrein ruim 2 ha groot. De barakken kwamen als bouwpakketten uit Denemarken. Voor Tungelroy waren dat 17 grote en kleine barakken, die moesten gaan dienen voor o.a. eetzalen, slaapgelegenheid, centrale keuken, ketelhuis voor de verwarming en warm water, ontspanningsruimte, douche en wc.

Silv Joosten TungelroyTungelroy werd een mannenkamp, dat de naam “Kamp de Wallen” zou dragen. In totaal werden er 225 mannen gehuisvest. Hierbij was de leiding bij inbegrepen.

In het kamp was iedereen gelijk. Degene die wat kapsones maakte werden snel tot orde geroepen. Hun uniform bestond uit lichtgroene overalls en een spits toelopende muts.

Iedere morgen was er appel en het hijsen van de vlag. Ook ’s avond vond dit weer plaats en werd de vlag gestreken. Gelijk dat wat nu nog op de kazernes gebeurd.

Werken o.a. aan de Wijffelterbroekdijk en in het Laagbroek. (groepen en zingen)

Zo lezen we in de nieuwe koerier van 20 mei 1943; ‘Woensdag werd op plechtige wijze het eerste deel van het gereedgekomen werkproject van de Nederlandse Arbeiddienst, overgedragen. Het betreft hier een weg van 7 km lengte, welke aan twee zijde het nog onontgonnen land, het “Wijffelterbroek”omsluit’.

Door deze aanleg konden ze 38 ha heide en veen land om vormen tot vruchtbare landbouwgrond. NSB Burgermeester Rösener Manz.

De eerste jaren was het eten goed en voldoende. Zij kregen zelfs zakgeld en sigaretten. Maar maarmate de oorlog verstreek, kwam er voedsel schaarse, waardoor het eten in aanbod minder werd. ’s Avonds was men vrij. Ze konden het vertier in de recreatiezaal gaan zoeken Maar de meeste zochten in ons dorp gezinnen op. Gewoon uit gezelligheid, maar ook omdat ze de gezin situatie van thuis misten. En om wat mee te eten. Om 10 uur moest iedereen op het kamp terug zijn. Was men te laat, dan wachtte hen een straf. O.a. een weekend (eens per maand) niet naar huis of corvee dienst. Etc.

Toen op 22 sept. 1944 Weert werd bevrijd, betekende dit ook het einde van de arbeidsdienst. Iedereen ging huiswaarts. Maar de kans was groot, dat je als nog werd opgepakt om in Duitsland te gaan werken en daar was geen pardon voor.

Ook niet als je aangaf dat je in de arbeidsdienst gewerkt had. Andere jongens van boven de Moerdijk, die maakten ook nog eens de honger winter mee.

De laatste maanden van de oorlog werd het kamp ingenomen door Engelse en Amerikaanse soldaten. Daarna de OD (Ordedienst)

Eind 1945 tot eind 1949 werd het kamp ingericht als opleidingskamp voor de Kon. Marechaussee. Van deze opleiding is weinig bekend.

Vanaf begin aug. 1950 vonden een aantal KNIL gezinnen hier een tijdelijk onderdak.

Het kamp was berekent op 30 gezinnen. Terwijl er 36 gezinnen naar Tungelroy waren gekomen. Koninklijk Nederlands Indisch Leger. ± 200 personen.

Hiervoor werden in enkele maanden tijd de barakken omgebouwd tot wooneenheden.

Ieder gezin kreeg 2 kamers toebedeeld. Een om in te wonen en slechts een slaapkamer, zowel voor de ouders, als ook de kinderen. Met een schot als scheiding. Op de 2 gezinnen was er een toilet beschikbaar.

Silv Joosten TungelroyBij de komst van de KNIL gezinnen werd de naam “Kamp de Wallen” ongedoopt in “Woonoord Tungelroy”. Dit is ook zo gebleven.

In het kanton Weert lezen we dat op 6 april 1951 dat de KNIL gezinnen weer plaats moesten maken voor de komst van de Ambonezen. Zij werden ondergebracht in hotels, pensions en bij particulieren. Deze verhuizing vond plaats op 13 april 1951.

In de eerste helft van 1951 kwamen ± 12.500 Ambonezen in Nederland aan. Hieronder bevonden zich 2813 gezinnen en 1154 alleenstaanden.

Deze gezinnen en alleenstaanden werden verdeeld over 71 kampen in Nederland.

Woonoord Tungelroy kreeg 32 gezinnen toegewezen, waarvan deel uit maakten 171 gezinsleden en 9 alleenstaanden. Totaal 180 bewoners. 1 januari 1959 waren dat door gezinsuitbreiding er 195. Tungelroy was hiermee een middelgroot kamp.

Lunetten- Vught was het grootste. n.l. 387 gezinnen, wat betekende dat hier 2073 gezinsleden en 171 alleenstaande gehuisvest waren. Schattenberg – Westerbork 354 gezinnen en 120 alleenstaande.

Heythuysen was het kleinste kamp van Nederland n.l. 9 gezinnen, 40 gezinsleden en 4 alleenstaanden. In totaal 44 bewoners.

Als gevolg van een groot geboorte overschot was dit aantal in Nederland gestegen op 1 januari 1959 tot 18.593 bewoners. 9761 mannen en 8832 vrouwen.

Ook nu was er op het kamp gebrek aan ruimte per gezin een woonkamer, een slaapkamer, dat door een schot gedeeld werd dat niet tot aan de zolder reikte. Voor de ouders en kinderen, sommige kinderen van een leeftijd van 15 jaar en ouder, zowel jongens en meisjes moesten deze ruimte delen.

De meeste bewoners van het woonoord Tungelroy waren van huis uit Protestant. Op het kamp was ook een dominee aanwezig, die iedere week in de recreatieruimte een dienst deed en de mensen in geestelijke nood bijstond.

Er werd veel gemopperd op de Ned. regering over het eten. In Indonesië is het hoofdvoedsel rijst en hier zijn dat aardappels. De kampbewoners hier kregen slechts 1 x per week op woensdag rijst. De rest van de week was het Hollandse kost. Het eten kwam van de centrale keuken, die op het kamp aanwezig was. Per gezin kregen zij een kit kolen per dag om hun woning te verwarmen.

In juli 1952 werd er een schooltje geopend voor de klassen 1, 2 en 3. Totaal 17 kinderen maakte hiervan gebruik onder leiding van een onderwijzeres, die de kinderen het Nederlands leerde. Want van huis uit sprak iedereen Maleis. Vanaf de 4e klas gingen de kinderen met het openbaar vervoer naar school te Weert voor verder onderwijs aan de Dr. Kuijpersschool

In 1957 werden er aan de barakken kleine keukentje gebouwd, zodat ieder gezin zelf moest gaan koken. Hiermee kwam een einde aan het warme maaltijden verstrekken vanuit de centrale keuken.

Hoewel ze het niet vaak eens waren met de Ned. regering, waren ze wel Konings gezind. Want op Koninginnedag 1956 werden in 2 gezinnen een kind geboren 1 jongen en 1 meisje, die de namen kregen van Bernard en Juliana.

Op het kamp was Jan Peeters de beheerder. Een gedeelte van een barak deed dienst als woning voor hem en zijn gezin. Verder had hij er een kantoortje. Hij moest er voor zorgen dat alles goed verliep en waar nodig was ingrijpen. Als er iemand ziek was of voor een andere reden, moest hij zorgen dat er hulp kwam. Als de kamp bewoners het ergens niet mee eens waren, dan was hij het aanspreekpunt. Ook voor de telefoon moest men bij hem zijn. Zijn eerste werk was morgens de kolen uitdelen. Ook was hij beheerder van de kas. Vervoer van de kinderen moest hij o.a. uitbetalen. Maar Peeters kon het goed vinden met deze mensen.

“Woonoord Tungelroy” wordt opgeheven zo lezen we o.a. in het weekblad Land van Weert van 16 nov. 1967. De kampbewoners kregen een nieuwe woning toegewezen in het uitbreidingsplan Leuken. O.a. aan de Oogststraat.

Eind dec. 1968 waren er nog maar 5 gezinnen over in het kamp. Zij wilden niet weg uit het kamp, alleen op de voorwaarde als zij terug mochten naar Indonesië. Dit zat bij deze mensen heel diep. Uiteindelijk moesten ook zij genoegen nemen met een woning in Weert of elders. Op 18 april 1969 stonden de barakken leeg.

De gemeente Weert heeft de grond en opstalling van het rijk aangekocht voor een som van 32.500 gulden. De barakken werden openbaar verkocht, de meeste aan de boeren uit de omgeving, die er in sommige gevallen varkensstallen van maakte.

Voor nu tot volgend seizoen, of beter gezegd blijf ons volgen op dit blog of op https://www.facebook.com/CultureelCafeWeert?ref=hl dan krijgt U tijdig de andere initiatieven van ons mee.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s